Sigara Bırakma nedir?
Tütün kullanımı, önlenebilir hastalık ve ölüm nedenlerinin başında gelir. Sigarayı bırakmak, yaşın ve ne kadar süre içildiğinin önemi olmaksızın sağlığa her zaman fayda sağlar: Kalp krizi riski azalmaya başlar, akciğer fonksiyonları iyileşir, tat ve koku duyusu geri gelir.
Sigara bağımlılığının iki yönü vardır: Nikotine bağlı fiziksel bağımlılık ve kahve, yemek sonrası, stres anı gibi durumlarla eşleşmiş davranışsal alışkanlık. Başarılı bir bırakma süreci için ikisinin de ele alınması gerekir.
Kliniğimizdeki sigara bırakma desteği, akupunktur ve davranışsal danışmanlığı bir araya getiren, Sağlık Bakanlığı onaylı tamamlayıcı tıp uygulamalarına dayanan bir programdır.
Nasıl etki eder?
Akupunktur, özellikle kulak (auriküler) noktaları üzerinden; sigara içme isteği, sinirlilik, huzursuzluk ve uyku sorunları gibi yoksunluk belirtilerinin yönetiminde destekleyici olarak kullanılır. Etkisi kişiden kişiye değişir ve en iyi sonuçlar motivasyon ve davranışsal destekle birlikte elde edilir.
Programda tetikleyicileriniz belirlenir, bırakma tarihi birlikte seçilir ve her tetikleyici için alternatif davranışlar planlanır. Gerektiğinde nikotin replasman tedavisi veya ilaç tedavisi için hekiminize ya da sigara bırakma polikliniklerine yönlendirme yapılır; bu tedavilerle akupunktur birlikte kullanılabilir.
Hangi durumlarda uygulanır?
- Sigarayı bırakmaya karar vermiş ve destek arayanlar
- Daha önce bırakmayı deneyip yoksunluk belirtileri nedeniyle yeniden başlayanlar
- Bırakma sürecinde stres, sinirlilik ve uyku sorunlarına destek isteyenler
- Bırakma sonrası kilo alımı konusunda endişe duyanlar
Nasıl uygulanır?
- 1Sigara kullanım öykünüzün, tetikleyicilerinizin ve motivasyonunuzun değerlendirilmesi.
- 2Bırakma tarihinin ve kişiye özel planın belirlenmesi.
- 3Akupunktur seansları ile istek ve yoksunluk belirtilerine destek.
- 4Kritik ilk haftalarda yakın takip ve nüks önleme önerileri.
- Kendinize bir bırakma tarihi belirleyin; ilk seans genellikle bu tarihe yakın planlanır.
- Günde kaç sigara içtiğinizi ve en çok hangi durumlarda içtiğinizi birkaç gün not edin.
- Kullandığınız ilaçları ve kronik hastalıklarınızı paylaşın.
- İlk görüşmede motivasyonunuz, sigara öykünüz ve tetikleyicileriniz değerlendirilir.
- Akupunktur seansında vücut ve kulak noktaları uygulanır; iğneler 20–30 dakika yerinde kalır.
- Seanslar arasında kullanmanız için kulakta küçük basınç noktaları (bant veya tohum) önerilebilir.
- Evdeki, arabadaki sigara, çakmak ve küllükleri kaldırın.
- İsteğin geldiği anlarda su içmek, kısa yürüyüş ve derin nefes gibi alternatif davranışları uygulayın.
- İlk 2–4 hafta en kritik dönemdir; bu sürede takip seanslarınızı aksatmayın.
- ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’ndan ücretsiz destek alabilirsiniz.
Olası yan etkiler
- İğne bölgesinde küçük morarma veya hassasiyet
- Geçici baş dönmesi veya yorgunluk
- Bırakma sürecine bağlı geçici sinirlilik, iştah artışı ve uyku değişiklikleri (yoksunluk belirtileri)
Kimler için uygun değildir?
- Kanama bozukluğu veya kan sulandırıcı kullanımı (akupunktur için doktor değerlendirmesi)
- Gebelikte bazı akupunktur noktaları
- Ağır psikiyatrik tablo varlığında yalnızca tamamlayıcı destek (ilgili uzmanla birlikte izlenir)
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 27 Ekim 2014, Sayı: 29158.
- White AR, Rampes H, Liu JP, Stead LF, Campbell J. Acupuncture and related interventions for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2014;(1):CD000009.
- World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic, 2023. Geneva: WHO; 2023.
